“చిత్ర కవిత సమీక్ష”
🌸
‘సేవ’ తెలుగు భాష సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ ఆధ్వర్యంలో వాట్సాప్ సమూహం లో
డా. ఆకుల మల్లేశ్వర రావు గారు 2025 మే 27వ తేది మంగళవారం నిర్వహించిన
“చిత్ర కవితల పోటీ”లో
హైదరాబాద్ కు చెందిన కవి “జె వి కుమార్ చేపూరి గారు రాసిన చిత్ర కవితకు ఉత్తమ బహుమతి లభించింది. చిత్ర కవితను దిగువన జోడిస్తూ
ఈ కవితపై సమీక్ష అందిస్తున్నాను.
విజేత జె వి కుమార్ చేపూరి గారికి అభినందనలు.
🙏
🏵️
అంశం : చిత్ర కవిత
శీర్షిక : జల ప్రళయ వేళ
కవి: జె వి కుమార్ చేపూరి, హైదరాబాద్
📖
విపత్తు సంభవిస్తే, విలయమే
విహంగానికైనా, విప్రులకైనా
చెలరేగి అల్ప పీడనం
ఏర్పడితే జల ప్రళయం
నివాసమైతే నీటిమయం
మనిషికే లేదు మరో దారి
మరి అల్ప జీవుల మాటేమిటి
ప్రాణం ఎవరికైనా ఒకటే
ప్రళయాన ప్రాణం కోసం ప్రాకులాటే
పక్షి పిల్లలు సైతం, కాదు దానికతీతం
ఎగరాలంటే, ఎదగలేదు రెక్కలు
భూమి మీద చెదిరిన గూడులు
తేలియాడే పాదరక్షే, ప్రాణ రక్షకం
నీట మునగకుండా కాపాడే ఆధారం
తల్లి పక్షికై ఎదుచూపుల ఆరాటం
ఆకలికి అలమటించె, కూనల ప్రాణం
ఊపిరి గట్టిదైతే, నిలబడు జీవం
కష్టకాలాన, దైవమే చూపునాధారం
ఈ చిత్రం దానికుత్తమ ఉదాహరణం.
🙏
సేవ, కవితాంశం లోతు లోకి…. కంచర్ల ✒️
✨ కవి(త) పరిచయం:
కవి జె వి కుమార్ చేపూరి (హైదరాబాద్)
“ జల ప్రళయ వేళ ” అనే ఈ కవితలో ప్రకృతి విపత్తు సమయంలో చిన్న జీవుల అసహాయతను, ప్రాణ సంకటాన్ని, సహజమైన జీవన పోరాటాన్ని కవి గంభీరంగా చిత్రీకరించారు. ఇది కేవలం ఒక చిత్రానికి అనుబంధంగా రాసిన కవిత మాత్రమే కాదు—మానవతా సందేశాన్ని ముడివేసిన శక్తివంతమైన రచన.
“జల ప్రళయ వేళ” ఒక ప్రామాణికమైన భావ కవితగా నిలుస్తోంది. ఇది ప్రకృతి విపత్తు సమయంలో చిన్న జీవుల ప్రాణ సంక్షోభాన్ని సూత్రీకృతంగా, సాధ్యమైనంత సామాజిక, తాత్విక స్థాయిలో ఆవిష్కరించడంలో ప్రత్యేకతను సంతరించుకుంది.
🟣 కవితా విశ్లేషణ:🖋️
- ప్రకృతి విపత్తు నేపథ్యం:
“విపత్తు సంభవిస్తే, విలయమే
విహంగానికైనా, విప్రులకైనా”
ఇక్కడ ప్రకృతి ముందెవరూ చిన్నవాళ్లుగా కాదు, పెద్దవాళ్లుగా కాదు — అన్ని జీవులూ సమానంగా విలయం ఎదుర్కొంటారు అనే తాత్విక భావన స్పష్టంగా వ్యక్తమవుతుంది.
- జీవన్ పోరాటానికి చిహ్నం:
“తేలియాడే పాదరక్షే, ప్రాణ రక్షకం
నీట మునగకుండా కాపాడే ఆధారం”
చూపిన చిత్రం ఆధారంగా, ‘చెప్పు’ అనే సాధారణ వస్తువును ‘ప్రాణ రక్షకంగా’ చూపించడం బలమైన రూపకాల వినియోగానికి ఉదాహరణ. చిన్న జీవులకు ఇది జీవనాశ్రయం, మనిషికీ నలుగురికీ స్ఫూర్తిగా నిలుస్తుంది.
- విరహం – తల్లి కోడి గైర్హాజరీ:
“తల్లి పక్షికై ఎదుచూపుల ఆరాటం
ఆకలికి అలమటించె, కూనల ప్రాణం”
ఇది తల్లి ప్రేమ, శిశువుల అనుబంధాన్ని హృదయద్రావకంగా తెరపైకి తెచ్చే భావమాలిక. తల్లి కోసం ఎదురు చూసే చిన్న పిల్లల ఆకలికీ, భయానికీ ఇది ప్రతీక.
- ఉపసంహారంలో తాత్వికత:
“ఊపిరి గట్టిదైతే, నిలబడు జీవం
కష్టకాలాన, దైవమే చూపునాధారం”
ఇది కవితలో ఆధ్యాత్మిక వికాసం. జీవితం పోరాటమే అయినా, అంతిమంగా దైవానుకంపే మానవ జీవితానికి (& ఇతర జీవులకూ) మిగిలిన మద్దతు అనే సందేశం వెలిబడుతోంది.
🧠 భాష & శైలీ విశేషాలు:
భాష క్లిష్టం కాదు, కానీ గంభీరతను కలిగి ఉంది.
సామాన్య పదాల్లో అర్థవంతమైన భావాల్ని చెప్పడం విశిష్టత.
“విహంగానికైనా – విప్రులకైనా” వంటి కవిత్వ పరిమాణాన్ని పెంచే అనుప్రాసలు ఉన్నాయి.
కవిత అంతటా ప్రాణాన్ని, విలవిలలాడే జీవాన్ని ప్రతిబింబించే చిత్రాలు జీవమానం పొందినట్టు అనిపించడంలో శైలి గొప్పదైనదిగా గుర్తించవచ్చు.
🎯 మూల్యాంకన వ్యాఖ్య:
ఈ చిత్ర కవిత:
చిత్ర దృశ్యానికి తగిన భావ గంభీరతను కలిగి ఉంది.
తాత్వికత, మానవత, ప్రకృతి అవగాహన, తల్లి-పిల్లల అనుబంధం అన్నీ ఇందులో నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి.
చిన్న జీవుల బాధను కేవలం సమర్పించడమే కాక, దాని వెనుక ఉన్న జీవన తత్త్వాన్ని కూడా బోధిస్తుంది.
🌺 ఉపసంహారం:
“జల ప్రళయ వేళ” కవిత ఒక బలమైన సామాజిక స్పృహతో కూడిన చిత్రం ఆధారిత భావ కవిత. ఇది విపత్తు సమయంలో అత్యంత అసహాయంగా, అసలైన తత్వాన్ని స్ఫూర్తిగా నిలబెట్టిన రసరహిత జీవితానికి ఊపిరినివ్వగలదని చెప్పే రచన.
చేపూరి గారి కవితకి ఉత్తమ బహుమతి రావడం సాహితీ సేవలో సముచితంగా నిలుస్తుంది.
🙏
ఉత్తమ చిత్ర కవితను అందించిన కవి జె వి కుమార్ చేపూరి గారికి అభినందనలు.
💐🌹💐
అలాగే ఎంతో కాలంగా సేవలో వారం వారం ప్రతి మంగళవారం “చిత్ర కవిత పోటీ“
నిర్వహిస్తూ… న్యాయ నిర్ణయంతో ఉత్తమ ఫలితాలను ప్రకటిస్తున్న డా. ఆకుల మల్లేశ్వరరావు గారికి, సహకరిస్తున్న శ్రీమతి సుకన్య అమిరినేని గారికి కృతజ్ఞతలు తెలుపుకొంటూ…
మీ
కంచర్ల సుబ్బానాయుడు✒️
🙏
