*కవితాంశం లోతులోకి…*
— *కంచర్ల* ✍️
📖
*‘సేవ*’ తెలుగు భాష సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ ఆధ్వర్యంలో *వాట్సాప్ సమూహం* లో
“*స్వార్థం*” అనే అంశంపై
*డా. కొణిదల శోభ గారు* నిర్వహించిన
వచన కవిత పోటీల్లో
*“విష బీజం”* శీర్షికన హైదరాబాద్ నగరానికి చెందిన కవి శ్రీయుతులు *జె వి కుమార్ చేవూరి* గారు రాసిన కవితకు ఉత్తమ తృతీయ బహుమతి లభించింది.
ఉత్తమ తృతీయ కవితగా ఎంపికయిన
ఈ కింది కవితపై ఇందువెంట సమీక్షను అందిస్తున్నాను.
🙏
కవిత: “విష బీజం”
కవి: జె వి కుమార్ చేపూరి
విష బీజం
🌅
కుడి ఎడమల స్వార్థం స్వార్థం
ఏ వైపునా లేనేలేదు న్యాయం
మనసున నిండితే నా అన్న పదం
స్వార్ధానికది తెరుచు ద్వారం
పక్కవారికి అంటగట్టి కళంకం
సాధించుకుంటే మన కార్యం
అది స్వార్ధానికి నిర్వచనం
నేను అంటూ బ్రతకడంలో
నాది అంటూ దాచడంలో
మనది అంటూ దోచేయడంలో
మీది అంటూ ఆక్షేపించడంలో
నిండి ఉన్నది అంతులేని స్వార్ధం
నేడందరినీ ఆవహించింది సాంతం
విశ్వమంతా విస్తరించించింది ఆసాంతం
ఎవడు చుట్టం, పక్కం, ఎవడు నేస్తం
స్వార్ధపు సంతలో, అంతా మోసం
ఆత్మీయత, ఆప్యాయత అంతా నాటకం
అవసరం తీరేదాకా ఒక మాట
గమ్యస్థానం చేరేదాకా ఒక బాట
యేరు దాటిన పిదపందరికీ టాటా
సమాజాన స్వార్దానిదే సింహ వాటా
విశ్వాన వంచనే, నిత్యం ఊరే ఊట
వేళ్లూనుకొని పోతే, స్వార్ధమన్న విష బీజం
రేపు అవుతుందది, పెకిలించలేని వృక్షం
స్వంతాన్ని, సమాజాన్ని చేయగ దహనం
🙏
సమీక్ష:
🌿 భావపరంగా తీవ్రమైన, విజ్ఞప్తియైన, సామాజిక విమర్శాత్మక కవిత
జె వి కుమార్ చేపూరి గారు రాసిన “విష బీజం” అనే వచన కవిత, స్వార్థం అనే అంశాన్ని అత్యంత పటుత్వంగా, సూటిగా, ధైర్యంగా పలికిస్తుంది. ఇది ఒక వ్యక్తిగత పర్యవేక్షణ కాదు — ఇది సమాజమంతా కలుషితమవుతోన్న యథార్థ స్థితిగతులపై ఓ తీవ్రమైన అక్షరీ విప్లవం.
🔍 భావ విశ్లేషణ:
🧩 1. స్వార్థం – న్యాయం లేని దిక్కుమాలిన స్థితి:
“కుడి ఎడమల స్వార్థం స్వార్థం
ఏ వైపునా లేనేలేదు న్యాయం…”
ఇక్కడ కవి మొదటి నుండే స్వార్థాన్ని సమాజపు అన్నికోణాలలో పాతుకుపోయిన విషం గానే చూపిస్తారు. “కుడి ఎడమ” అనే విభజన ద్వారా రాజకీయ, సామాజిక భిన్నతలు వొదిలిపెట్టి, అన్నింటిలోనూ అది అల్లుకుపోయిందని చెబుతున్నారు.
💣 2. ‘నా’ అనే భావన – స్వార్థ ద్వారం:
“మనసున నిండితే నా అన్న పదం
స్వార్ధానికది తెరుచు ద్వారం”
ఇక్కడ “నా” అనే చిన్న పదం ఎలా మనిషి ఆలోచనలను కలుషితం చేస్తుందో స్పష్టంగా వర్ణించారు. ఇది తాత్వికమైన దృష్టికోణం – స్వార్థం ప్రారంభమయ్యేది అంతర్భావంలోనుంచే అని.
🔄 3. చర్యలలో ప్రతిఫలించే స్వార్థత:
“నేను అంటూ బ్రతకడంలో…
మీది అంటూ ఆక్షేపించడంలో…”
ఈ పంక్తుల శ్రేణిలో కవి భిన్న దృక్కోణాల నుండి ఒకే భావనను చూపిస్తూ, వ్యక్తి నుంచి సమాజం వరకు వ్యాపించిన స్వార్థ ప్రవృత్తిని ప్రదర్శిస్తున్నారు. “స్వార్థం – బహుళ రూపాల సర్వసాధారణ మతం” అనే భావన ఈ వాక్యాల్లో పక్కాగా కనిపిస్తుంది.
🎭 4. సంబంధాల్లోను అసలితనం లేదు:
“ఆత్మీయత, ఆప్యాయత అంతా నాటకం
అవసరం తీరేదాకా ఒక మాట…”
ఇది అసలైన సామాజిక విమర్శ. సంబంధాలు కూడా అవసరానుగుణంగా మారిపోతున్న కాలంలో మనిషి అసలైన ముఖం ఏమిటనేది ప్రశ్నగా మారుతుంది.
🌳 5. విష బీజం – భవిష్యత్తుకి హెచ్చరిక:
“వేళ్లూనుకొని పోతే, స్వార్ధమన్న విష బీజం
రేపు అవుతుందది, పెకిలించలేని వృక్షం…”
ఈ వాక్యాలు కవితలో అత్యంత ప్రభావవంతమైన భాగాలు. ఇవి భవిష్యత్తుపై ఒక ఘాటైన హెచ్చరికను సూచిస్తున్నాయి — ఒక్కో స్వార్థపు చర్యా, కలుషిత భవితకు విత్తనంగా మారుతోందని, ఆ వృక్షాన్ని మరల నిర్మూలించలేమని.
✨ శైలీ లక్షణాలు:
- బలమైన పదబలం: వాడిన పదాలు ఘాటుగా, స్పష్టంగా ఉన్నాయి – భావం పాఠకుని హృదయాన్ని తాకేలా చేస్తుంది.
- వ్యతిరేకతల ఆధారంగా నిర్మాణం: “నేను – మనం – మీది – దానిది” వంటి విభజనలు స్వార్థతను బహుముఖంగా చూపించే ప్రయత్నంగా మెచ్చదగ్గవి.
- అర్థబలంతో కూడిన చక్కటి రూపకాలు: “విష బీజం”, “స్వార్థపు సంత”, “విశ్వాన వంచన” లాంటి రూపకాల ద్వారా కవితలో చిత్రణాత్మకతను పెంచారు.
- సమాజపు యథార్థాన్ని ప్రతిబింబించే స్పష్టత: అసంతృప్తి, ఆవేదన, హెచ్చరికలు అన్నింటినీ కలిపిన ఒక సామాజిక అల్లిక.
🌈 ముగింపు వ్యాఖ్య:
“విష బీజం” కవిత అనేది ఓ సామాజిక అంకురక్షయం — స్వార్థం అనే చిన్న భావన ఎలా వ్యక్తిగతం నుంచి విశ్వ స్థాయిలో ప్రభావం చూపుతోందో విపులంగా, ధైర్యంగా వివరిస్తుంది.
కవిత ఒకవైపు చురుకైన విమర్శ, మరోవైపు ఓ మౌనమైన బాధతో కూడిన హెచ్చరిక.
ఈ కవితను ఉత్తమ రేఖాకావ్యంగా పేర్కొనవచ్చు — దీని ప్రతి పంక్తి ప్రశ్నించేలా ఉంది, స్పందింపజేయాలనే ప్రయత్నమే కవిత ముఖ్య విజయంగా చెప్పవచ్చు.
జె వి కుమార్ గారికి హృదయపూర్వక అభినందనలు. 🙏🌿
*కంచర్ల సుబ్బానాయుడు*✒️
