‘సేవ‘ తెలుగు భాష సాహితీ సాంస్కృతిక సంస్థ ఆధ్వర్యంలో వాట్సాప్ సమూహం లో
“స్వార్థం” అనే అంశంపై
డా. కొణిదల శోభ గారు నిర్వహించిన
వచన కవిత పోటీల్లో స్వార్థం – అత్యంత నీచం శీర్షికన
హైదరాబాద్క నగరానికి చెందిన కవి శ్రీపెరంబుదూరు నారాయణ రావు (శ్రీనారా) గారు రాసిన కవితకు ప్రత్యేక బహుమతి లభించింది. ప్రత్యేక బహుమతికి ఎంపికయిన
ఈ కింది కవితను విశ్లేషిస్తూ సమీక్షను అందిస్తున్నాను.
📝 ప్రక్రియ: వచన కవిత 📚 అంశం: స్వార్థం
🌸 కవిత: స్వార్థం – అత్యంత నీచం
✍️ కవి: శ్రీపెరంబుదూరు నారాయణ రావు (శ్రీనారా)
📍 ఊరు: హైదరాబాద్
అత్యంత నీచం
స్వార్థం అర్థం సుస్పష్టం..
స్వ+అర్థం అనగా తన కోసమే అనుకోడం
ఇతరుల కోసం బ్రతకడం మానవ ధర్మం
పోనీ తనకు మాలిన ధర్మమది అనుకొన్నా ,
తన కోసమే బ్రతికినా ఇతరులది లాక్కోడం తగని పని
తన కోసమే బ్రతకడం సరియైనదనుకోడం-సరే,
కాని ఇతరులది లాక్కోడం అర్థ రహితం
తన హితం కోరుకోడం తప్పు కాదు
కాని ఇతరుల అహితం కోరడం తప్పు గదా!
అది ఒక పాపకార్యం
ఒకరు జీర్ణించుకోలేని నిజం
సకల పాపాల కన్న నికృష్టం
పరోపకారార్థం జీవించడం
కలిసి ఉంటే కలదు సుఖం
ఒకరి జీవితాన కారాదు నఖం
మనిషియే సకల ప్రాణికోటికి చేటు
తన ఉదర పోషణార్థం ఇతరుల ఉదరాల ఊదరగొట్టుట పాపం
ఎవరికి వారు స్వార్థం కొలది జీవించిన
ఇక ఎక్కడ మిగులును లోకం
తన కోసమే జీవించువాడు మనిషి
ఇతరుల కోసం జీవించు వాడు ఋషి!*
✨ సమీక్ష:
శ్రీనారా గారు రాసిన “స్వార్థం – అత్యంత నీచం” అనే ఈ వచన కవిత ఒక నైతిక ధ్వని గల బోధాత్మక రచన. స్వార్థం అనే సామాజిక సమస్యను తాత్విక దృష్టితో చూస్తూ, కేవలం విమర్శక స్థాయిలో కాకుండా, స్పష్టమైన విలువలను ప్రతిపాదిస్తూ కవిత సాగుతుంది.
🔍 భావ విశ్లేషణ:
📖 1. పద విభజన ద్వారా అర్థ విశ్లేషణ:
“స్వార్థం అర్థం సుస్పష్టం
స్వ + అర్థం అనగా తన కోసమే అనుకోవడం”
ఇది కవితలో ప్రారంభ వాక్యాలే అయినా, కవితయంతటా వెళ్లే తాత్విక ప్రవాహానికి బలమైన బేస్ ఏర్పరిచే ప్రయత్నం. కవి స్వార్థం అనే పదాన్ని శబ్దవ్యుత్పత్తి స్థాయిలో విపులీకరించి, దాని అర్థాన్ని బోధగొల్పుతారు. ఇది కవితకు గంభీరతను కలిగిస్తుంది.
👥 2. మానవధర్మం – వ్యక్తిగత స్వార్థం మధ్య తేడా:
“ఇతరుల కోసం బ్రతకడం మానవ ధర్మం
తన కోసమే బ్రతికినా ఇతరులది లాక్కోడం తగదు”
కవి ఇక్కడ “స్వార్థం” అనే భావనకు సరిహద్దులు వేస్తున్నారు. వ్యక్తిగత అవసరాలపైన జీవించడం తప్పేమీ కాదని పేర్కొంటూనే, ఇతరులను నష్టపరచే స్థాయికి స్వార్థం ఎదగడాన్ని తీవ్రంగా ఖండిస్తున్నారు.
💔 3. పరపరీతికి వ్యతిరేకంగా – మానవతా ధ్వని:
“ఇతరుల అహితం కోరడం తప్పు గదా!
అది ఒక పాపకార్యం
సకల పాపాల కన్న నికృష్టం”
ఇక్కడ భావోద్వేగం తీవ్రత ఎక్కువ. స్వార్థంతో ఇతరులకు హాని కలిగించడం కేవలం నైతికంగా తప్పు కాదు — “పాపకార్యం” అని నిర్దాక్షిణ్యంగా పేర్కొనడం ద్వారా కవి యొక్క విలువ ఆధారిత స్థైర్యం స్పష్టమవుతుంది.
🕊️ 4. పరోపకారం – సమాజాన్ని ఉద్ధరించే మార్గం:
“పరోపకారార్థం జీవించడం
కలిసి ఉంటే కలదు సుఖం”
ఇది కవితలో ధర్మబోధకు మేళవింపు. స్వార్థానికి వ్యతిరేకంగా సహజీవన భావన, పరోపకారం వంటి సిద్ధాంతాలు ప్రతిపాదించడం ద్వారా కవితా ఉద్దేశం నిగూఢంగా వ్యక్తమవుతుంది.
🌍 5. ప్రకృతి & సమాజంలో స్వార్థం విపత్తులు:
“తన ఉదర పోషణార్థం ఇతరుల ఉదరాల ఊదరగొట్టుట పాపం”
ఈ వాక్యం కవితలో అత్యంత ప్రభావశీలమైన, ఆత్మవిమర్శాత్మక భాగం. జీవన పోరాటంలో మనిషి చేసే అసహజ చర్యల వర్ణన – ఇతరుల ఆకలి మీద తన ఆకలి తీర్చుకోవడాన్ని పాపంగా పేర్కొనడం, సమాజానికి గల పిలుపుగా వినిపిస్తుంది.
🔱 6. మానవుని స్థితిగతులపై తాత్విక నిశ్చయం:
“తన కోసమే జీవించువాడు – మనిషి
ఇతరుల కోసం జీవించువాడు – ఋషి”
కవిత ముగింపు అద్భుతంగా సంక్షిప్తంగా, బలంగా ఉంటుంది. ఇది ఒక విలువ ఆధారిత విభజన — ఎవరైనా సాధారణ జీవిని “మనిషి”గా గుర్తించవచ్చు, కాని పరుల కోసమే జీవించేవాడు ఋషుల స్థాయికి చేరతాడు అనే సందేశం, కవిత మొత్తం అర్థాన్ని ఒక చిట్టగా మూటగట్టి ఇస్తుంది.
✍️ శైలీ విశేషాలు:
- సూక్ష్మమైన తాత్విక విశ్లేషణ: పదబంధాలను విడదీసి, అర్థాన్ని పాఠకుడి ముందుంచడం ద్వారా కవి తాత్వికతకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.
- నిగూఢమైన ధర్మోపదేశ శైలి: పదులు సూటిగా ఉన్నా, వాటి వెనుక ఉన్న విలువాత్మకత లోతుగా కనిపిస్తుంది.
- వాక్య నిర్మాణం సులభమైనా ప్రభావవంతం: సరళమైన భాషలో తీవ్రమైన సందేశం ఇవ్వడం ఈ కవిత ప్రత్యేకత.
🌟 ముగింపు వ్యాఖ్య:
“స్వార్థం – అత్యంత నీచం” అనే శీర్షికకు సార్థకంగా, కవితలోని ప్రతీ పాద్యంలో స్వార్థానికి ఓ గాఢ విమర్శ కనబడుతుంది. కేవలం ఒక సామాజిక విమర్శగానే కాకుండా, ఇది ఒక నైతిక బోధన, ఒక ప్రేరణాత్మక సందేశం.
శ్రీనారా గారు ఈ కవితలో మానవత్వం – స్వార్థం మధ్య తేడాను స్పష్టంగా రేఖांकించారు.
ఈ కవిత, పాఠకుని హృదయంలో ఆత్మచింతనకు నాంది పలికే సత్తా గల రచన. సామాజిక చైతన్యాన్ని అందించగలిగే శక్తివంతమైన కవిత.
🙏 కవి శ్రీపెరంబుదూరు నారాయణ రావు (శ్రీనారా) గారికి అభినందనలు
- కంచర్ల సుబ్బానాయుడు
